ششمین صفحه از بیست و نهمین شماره دو هفته نامه شعر وادبیات " بردل "
چهره ادبی : آلبر کامو
آلبر کامو (فرانسوی: Albert Camus; زادهٔ۷ نوامبر ۱۹۱۳ –درگذشتهٔ۴ ژانویه ۱۹۶۰). نویسنده، فیلسوف و روزنامهنگار فرانسوی بود. او یکی از نویسندگان بزرگ قرن بیستم و خالق کتاب مشهور بیگانه است.
آلبر کامو در ۷ نوامبر ۱۹۱۳ در دهکدهای کوچک در الجزایر به دنیا آمد. پدرش «لوسین کامو» فرانسوی فقیری بود که در الجزیره برزگری میکرد و در آنجا با زن خدمتکاری که اهل اسپانیا بود ازدواج کرد و صاحب دو فرزند به نامهای لوسین (همنام پدر) و آلبر شد. به سال ۱۹۴۴ آتش جنگ جهانی اول روشن میشود. پدر کامو به جبهه اعزام میگردد. آلبر کامو در این مورد با طنز میگوید: «به قول مردم او در میدان جنگ شهید شد.» مادر همچنان به کار خود ادامه میدهد: تأمین زندگی دو کودک به عهده اوست. اینان در محله فقیرنشین «بل کور» در یک اتاق زندگی میکنند.
آلبر کامو در سال ۱۹۵۷ “به خاطر اینکه با صمیمیت روشنبینانهاش مسئلهی وجدان انسان در عصر حاضر را آشکار ساخته است و ارزشآفرینی حائز اهمیتی در ادبیات ایجاد کرده است” جایزه نوبل ادبیات را از آن خود کرد. او نویسنده، روزنامهنگار و فیلسوف مشهور قرن بیستم میباشد که عقایدش منجر به وجود آمدن فلسفهی هیچانگاری شده است. او در مقاله انسان طاغی اذعان داشته که تمام عمر خود را صرف مقابله با پوچگرایی کرده است و معتقد به آزادیهای فردی است. گرچه او را در زمرهی متفکران اگزیستانسیالیسم قرار دادهاند، همواره این موضوع را رد کرده است.
کامو و سارتر دو روشنفکر و فیلسوف همدوره روابط ادبی و هنری زیادی با هم داشتند ولی سرانجام اظهارات تند او در مخالفت با مکتب کمونیسم به تیرگی روابطش با سارتر که موافق این حزب بود منجر شد. کامو عمر کوتاهی داشت و تنها دو سال پس از دریافت جایزه نوبل در حادثهی رانندگی از دنیا رفت.
کامو در کتابهایش خواننده را با دوگانگی از شادی وغم، تاریکی و روشنی، حیات و مرگ و… روبرو میکند. او بر این اصل تأکید میورزد که شادی گذراست و شرایط انسانی فانی هستند و این موضوع باید سبب شود قدر زندگی و شادی بهتر شناخته شود. وی در طول عمر خود همواره فعالیتهایی بر ضد توتالیتاریسم انجام داده است و این از وجوه اشتراک کامو و سارتر محسوب میشود. کامو که در الجزایر متولد شده بود تا پایان عمرش از اقدامات خود در حمایت از الجزایر و حقوق مسلمانان فروگذار نکرد.
کامو آثارش را حول محور سه موضوع پوچ انگاری، شورش و عشق بنا نهاده است. وی برای بیان هریک از این سه موضوع سه اثر در قالبهای مقاله، کتاب و نمایشنامه تهیه نموده. وی برای موضوع پوچ انگاری مقاله افسانه سیزیف، کتاب بیگانه و نمایشنامه کالیگولا را به رشته تحریر درآورده و مقاله انسانهای طاغی و کتاب طاعون و نمایشنامه عادلها را برای مفهوم شورش و در نهایت مقاله افسانه نمسیس به همراه کتاب (ناتمام ) آدم اول و نمایشنامه دن فاوست سه کتاب مربوط به مقوله عشق میباشند.
کامو در بعداز ظهر چهارم ژانویه ۱۹۶۰ و در سن ۴۷ سالگی بر اثر سانحهٔ تصادف نزدیک سن، در شهر ویلبلویل درگذشت. در جیب کت او یک بلیط قطار استفاده نشده پیدا شد، او ابتدا قرار بود با قطار و به همراه همسر و فرزندانش به سفر برود ولی در آخرین لحظات پیشنهاد دوست ناشرش را برای همراهی پذیرفت تا با خودروی او سفر کند.رانندهٔ اتوموبیل و میشل گالیمار، دوست نزدیک و ناشر آثار کامو، نیز در این حادثه کشته شدند.
هنگامی که کامو در حادثهٔ اتومبیل کشته شد، مشغول کار بر روی نسخهٔ اول رمان تازهای به نام آدم اول بود. به دوستی نوشته بود: «همهٔ تعهداتم را برای سال ۱۹۶۰۰ لغو کردهام. این سال، سال رمانم خواهد بود. وقت زیادی میبرد؛ اما به پایانش خواهم برد» حادثهٔ اتومبیل زمانی پیش آمد که عازم پاریس بود تا کاری تازه (کارگردانی تئاتری تجربی) را آغاز کند.
آلبر کامو در گورستان لومارین در جنوب فرانسه دفن شد.
پس از مرگ کامو، همسر و فرزندان دوقلوی او حق تکثیر آثارش در اختیار گرفتند و دو اثر از او را منتشر کردند. اولین آنها کتاب مرگ شاد بود که در سال ۱۹۷۰ منتشر شد. شخصیت نخست این کتاب پاتریس مورسو نام دارد که بسیار شبیه مورسو، شخصیت نخست کتاب بیگانه است. در محافل ادبی مباحث بسیاری در مورد ارتباط این دو کتاب درگرفتهاست. دومین کتابی که پس از مرگ کامو منتشر شد یک اثر ناتمام به نام آدم اول بود که سال ۱۹۹۵ منتشر شد. آدم اول یک خودزندگینامه دربارهٔ دوران کودکی نویسنده در الجزایر است.
آثار
رمان
- بیگانه – ۱۹۴۲ – نام اصلی: L’Étranger
- طاعون – ۱۹۴۷ – نام اصلی: La Peste
- سقوط – ۱۹۵۶ – نام اصلی: La Chute
- مرگ خوش – نوشته شده در سالهای ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۷ و منتشر شده در سال ۱۹۷۱ –نام اصلی: La Mort heureuse
- آدم اول – کامو پیش از اتمام این اثر جان باخت و در سال ۱۹۹۵ این اثر نیمهتمام منتشر شد – نام اصلی: Le premier homme
نمایشنامهها
- کالیگولا – نوشته شده در۱۹۳۸ و اجرا شده در ۱۹۴۵ –نام اصلی: Caligula
- مرثیهای برای راهبه – ۱۹۵۶ – اقتباس از رمانی نوشتهٔ ویلیام فاکنر با همین نام – نام اصلی: Requiem pour une nonne
- سوء تفاهم – ۱۹۴۴ – نام اصلی: Le Malentendu
- حکومت نظامی – ۱۹۴۸ – نام اصلی: L’État de Siège
- دادگستران – ۱۹۴۹ – نام اصلی: Les Justes
- تسخیر شدگان – ۱۹۵۹ – اقتباس از رمانی نوشتهٔ فئودور داستایوسکی با همین نام – نام اصلی: Les Possédés کامو این نمایشنامه را در سل ۱۹۵۹ شخصاً کارگردانی کرد و به روی صحنه برد.
