نقد کتاب پیشینه و فرهنگ مزارعی
بنام خداوند بخشنده مهربان .
عرض سلام وادب دارم محضر اساتید وفرهیختگان وحضار گرامی .
مایه انبساط وشامانی است که حد اقل یکبار خود را درجمع شما واین مکان فرهنگی می بینم. بسهم خودم ازبانی وبنیانگذاران وهمراه کنندگان این مرکز فرهنگی که باعنوان انجمن ادبی باران فعالیت میکنند تشکر وقدردانی میکنم . خدایرا شاکریم که ازاین رهگذر شاعران ،مورخان وصاحبان اندیشه وخرد آثار خود را به معرض نمایش می گذارند. اخیرا هم برادر بزرگوار جناب آقای علیکرم افشار کتابی باعنوان پیشینه وفرهنگ مزارعی چاپ ونگارش نموده اند که لازم میدانم ازایشان تشکر وتقدیر نماییم . ازاینکه بعلت داشتن عارضه چشم نتوانستم نقد خود را آنطور که باید و شاید ارایه کنم مرا ببخشید. هر چند که اساتید بزرگی مانند آقایان حسین جعفری وسید عبدالخالق موسوی وعبدالرحیم بنوی وستار کاوسی وسید حسام مزارعی نقدهای کاملی براین کتاب داشته و حق مطلب را ادا نموده اند که همگی مورد تایید وتصدیق بنده وهمگان میباشد. باید اعتراف کنم هنر وفن مقاله نویسی وشعر وکتاب ریاضت وتخصص وآموزش خاص خود را می طلبد که از هرکسی ویا صاحب اندیشه ای برنمی آید . ازخودم میگویم باعنایت به سابقه خدمتم درطول30 سال وبعد از آن که همه اش کار اداری وستادی بوده به خودم اجازه نمیدهم دست به چنین کار بزرگی بزنم . وحقیقتا بارها بعلت نیاز وعلاقه مندی درخصوص آثار مذهبی و فرهنگ ورسوم وحدتیه وطایفه خودم چند صفحه ای نوشته ام وبعداز مطالعه وداشتن نقص بسیار بخود اجازه تکثیر وتدوین نداده ام وآنهارا کنار گذاشته ام. لذا ازهمین جا باید کار آقای افشار را ستود وازایشان به پاس این چند سال زحمت وریاضت تشکر ویژه نمود. بعد از چاپ این کتاب دوستان وآشنایان واقوام وهمشهریان زیادی با بنده تماس گرفته ودرخصوص کم و کاستی های آن صحبت کردند ومن نیز پیش از مطالعه کتاب دریکی از گروههای مجازی تشکر وخوشحالی خودرا اعلام نمودم . اینجانب علاوه براینکه باآقای افشار قرابت وخویشی سببی وحتی نسبی دارم دردوران نوجوانی طول مدت دوسال شبانه روز درکنار هم بودیم وبهترین روزهای شباب یاجوانی را پشت سر گذاشتیم وخاطره های زیادی داریم وباید قاطعانه عرض کنم ایشون فردی مومن ومتدین وعلاقه مند به شهر وزادگاهش میباشد ونهایتا توانست این علاقه مندی را با چاپ این کتاب به همگان نشان بدهند. بعداز انتقاد تعدادی ازعزیزان وتماس با آقای افشار که ازبنده دعوت فرمودند دراین جلسه که نقد کتابشون هست وخود میبایست درمقام دفاع برآیند بنده برخود واجب دانستم که دراین جلسه شرکت نمایم .علاوه برانتقادات انجام شده برکتاب توسط اساتید بزرگ ، اینجانب هم مواردی اعلام میکنم تا انشاا... جناب افشار درچاپ بعدی این کتاب مدنظر قرار دهند . زیرا این اثر تاریخی بمنزله سندیست دردسترس واختیار همگان که حتی بعنوان منبع ممکنست آیندگان ازان بهره ببرند واین کار شدنیست که تقاضا دارم جناب افشار همانگونه که کتبا اعلام نموده اند جهت تکمیل ورفع نقص آن اقدام شایسته بعمل اورند. اهم نقدهای بنده بشرح زیر میباشد. 1-ازآوردن نام نادر شاه افشارنیازی نبود زیرا ایشون نتوانسته اند بوضوح سلسله مراتب نسبت خودرا به این حلقه اتصال بدهند . 2- فرموده اند فارسی را پاس بداریم .ایکاش ایشون درزمینه فارسی را پاس بداریم کتابی تهیه وتدوین میکردن که بهمین عنوان آراسته میگردید واین عنوان باواژه فرهنگ وپیشینه مزارعی هیچ سنخیتی ندارد.3- بهتر بود عنوان کتاب را باشناخت خانواده افشار وفامیلهای وابسته وچگونگی مهاجرتشان درسنوات اخیر تدوین میکردند تامورد ایراد واعتراض دیگر فامیلهاو خانواده های محترم وحدتیه قرار نمی گرفتند .4- ایشون که میفرمایند مزارعی قدمت 250 ساله دارد وازمهاجرین آنزمان تا به امروز یاد کرده اند میبایست دیگر اقوام وفامیلها را که د رطول این سالها وبتدریج ساکن شده اند نام می بردند تاخواننده بتواند براحتی شناختی از مهاجرین اول وآخر پیدا کنند.5- عنوان فرموده اند که خانواده باقریها ونجفی ها بعنوان دوست ویاران کمکی به همراه خانواده افشار ودیگر ان آمده اند .مگر خانواده های ما رعیت و تابع شما بودند که اینچنین عنوان کرده اید . ازطرفی این دوفامیل بزرگ نجفی وباقری خود شناسنامه بسیار قدیمی وکهن دارند . شما که شناختی ندارید نمیبایست نامی از این فامیل می بردید درحالیکه همگان میدانند مهاجرت سادات وچند فامیل بزرگ بهمراه همدیگر ودرمعیت وهمسویی ورفاقت بی نظیر درطول این سنوات انجام گرفته وبعد از اسکان موقت درچندین نقطه درمکان فعلی قرار گرفته اند .6- ایکاش جناب افشار زحمت میکشیدند وهمه اعضای فامیل ساکن درمزارعی وبی براء را نام می بردند واز هرفامیل باختصار مطلبی تحت عنوان فرهنگ ورسوم وکارهای انجام شده توسط آنان یاد میکردند.7- همگان میدانند قدمت بیورا بمراتب بیش از مزارعی میباشد واین سابقه تاریخی برهیچکس پوشیده نبوده ونیست ونام مزارعی وبی برا همواره باهم ومکمل یکدیگر بوده وهیچگاه درکاربرد آن برای حصول نتیجه ای جداگانه استفاده نکرده ایم ونیز این یک واقعیت است که تاقبل از نامگذاری این دو روستا بنام وحدتیه اهالی مزارعی دربخشهای مهمی ازجمله بخش کشاورزی وحرفه ای وکسب وکار پیشرفت بیشتری داشتند ورویهمرفته اگر کاستی داشتیم باهم بودیم واگر پیشرفتی هم داریم باهم بودیم واین باهم بودن دررگ و خون و فرهنگ و زادگاهمون بود وپرداختن به حدود وثغور امروزی چندان محلی ازاعراب ندارد وممکنست باعث تشطط وتکدر خاطر همشهریان گردد. لازم بیاد آوریست اگر اصلا جناب افشار هیچ اشاره ای به بی براء وروستاهای اطراف نمی کردند شاید اکنون خیلی از منتقدین نقد خودرا پس می گرفتند وهمگان اذعان میکردیم که جناب افشاراز زادگاهش وفامیل وتبارش کتاب نوشته وخیلی هم پسندیده وجالب بود. 8-جناب افشار درخصوص کشته شدن جدشون مرحوم ملا حسنعلی عنوان میکنند شخصی بنام مشهدی حسن درمنزل حاج محمد کشاورز مراجعه وتقاضای کمک میکند و.... که ادامه داستان ضروری نیست وبرای خواننده اصلا مفهوم نیست ونمیدانند مشهدی حسن کیست. خوب جناب افشار درباره جایگاه مسهدی حسن نجفی واجداد وتبارش ونسبت این فامیل بااکثریت مردم شریف وحدتیه بیشتر تحقیق می فرمودید ونحوه حادثه را بطور مفصل توضیح میدادید تااین اتفاق مهم وتاریخی بهتر ثبت وضبط میشد واشاره کرده شخصی بنام حاجی را بعداز کشتن ......... میکنند که این اتفاق را حقیقتا من هیچگاه از کهتران خانوادگی ودیگران تابامروز نشنیده بودم وحال انکه اگر اینگونه هم بوده شایسته نبود باین طریق مطرح وبیان میکردند. الحمد لله درآنزمان جد بنده وجد حضرات باقری وباقرزاده آنقدرازلحاظ درآمد واقتصاد وامرا ر معاش فعال وغنی بودند که حتی بارها به نیازمندان وحتی همین کدخداها کمک مالی فراوان نموده وهیچگاه هم دست نیاز بسوی کسی دراز ننموده اندوهمواره ازبدو تاکنون باعنایت به درگیریهای قومی وقبیله ای واتفاقات غیر منتظره ای که دروحدتیه بزرگ رخ میداده طایفه ما از احترام وجایگاه خاصی برخوردار بوده اند .باصلاح نه به کسی ظلم کردیم ونه مورد ظلم وتعدی قرار گرفتیم.
باید عرض کنم بعلت کمبود فرصت کافی نتوانستم کتاب را بادفت کامل مطالعه کنم وباید فقط یک مورد اضافه نمایم وآن قدمگاه مبارک امام رضا (ع) است که قدمت آن به بیش از 200 سال میرسد واین قدمگاه مقدس باشجره وآثار فاخری که در زیر زمین پیدا شد درزمین جد پدری ام توسط ایشون وتعدادی ازریش سفیدان محل ساخته شد وتاکنون چندبن بار مرمت وباز سازی شده ومردم هردو محل سالهای متمادی درروزهای عصر 5شنبه برای زیارت امواتشون وزیارت این قدمگاه می آمدند ونذرو نیاز میکردند وعلاوه براین یک امکنه مقدسی هم درخشم کهنه بی برا بود ومردم بانیت خالص به زیارت آنجام میرفتند مشهور به زیارتگاه آسید علوی که خاندان بزرگ علوی بانی وبنیانگذار آن بودند ولی آن مکان مذهبی بمرور زمان تخریب ودیگر مرمت نشد .درخاتمه از همه شما اساتید بزرگوار وخوانندگان عذرخواهی میکنم واز برادر عزیزم علیکرم افشار نیز تقاضامندم انتقادها وگلایه های وارده به کتاب خودرا بپذیرند وبا درایت وصبوری ومنطق پاسخی مسوولانه وبدور از تعصب بدهند که این پاسخ شایسته ودرخور هر فرهنگی وصاحب خرد واندیشه میباشد . همچنانکه شاهد انتقادهای سازنده ومتین ومفید برخی از عزیزان بودیم که جای بسی تقدیر وتشکر دارم .بامید درخشش وپرورش استعدا د های جوشان شهرم وحدتیه . موفق باشید .
محمد حسین نجفی
