دبستان کاوسی در سال ۱۳۳۵ به همت مرحوم حیدر کاوسی مزارعی زاده با همیاری مردم با خشت و گل در زمینی به مساحت ۳۶۰۰ متر مربع نزدیک مجتمع بهزیستی شهید مزارعی فعلی شروع شد. کل مصالح آن مثل خشت و گل در همان محدوده توسط اهالی مزارعی تهیه می شد. فقط سقف اتاق ها با هرس تنه درخت نخل که پوشیده شده بود از خشت و کنارتخته با الاغ آورده شد و مهرماه ۱۳۳۷ شروع به ثبت نام از دانش آموزان کرد.  ابتدا مردم با رفتن بچه ها به مدرسه مخالفت می کردند و مدرسه را کفر و ضد دین می دانستند و روحانیون در آن زمان علنا بالای منبر، رفتن مدرسه را منع می کردند چرا که اعتقاد داشتند که بچه ها فقط باید در مکتب خانه قرآن یاد بگیرند. دولت در آن زمان با استفاده از نیروی ژاندارمری مکتب خانه ها را تعطیل کرد. همه بچه ها را به زور به مدرسه فرستادند. ناگفته نماند که بچه ها خیلی دوست داشتند مدرسه بروند.

یکی از مکتب خانه ها که تعطیل شد مکتب آخوند محمد علی علی پور بود. چون ایشان سواد داشت او را به عنوان معلم به مدرسه فرستادند. وی معلم کلاس اول شد. دانش آموزان صدایش می زدند آخوند محلی. می گفت از این لحظه به بعد به من آموزگار بگویید و به آموزگار مشهور شد که تا آخر عمر به همین اسم نامیده می شد. انگار مهم نبود که دانش آموزان سال تحصیلی را کی شروع کنند. هر موقع از سال که می رفتند مدرسه ثبت نام می شدند.

اولین مدیر مدرسه آقای مصیبی اهل شیراز بود. اولین سال ورود من به مدرسه سال ۱۳۴۴ بود. من سجلد نداشتم اما آرزوی رفتن به مدرسه را داشتم. وقتی بالاخره شناسنامه گرفتم با لباس کهنه و پاره پوره تا مدرسه دویدم. در آن زمان از دانش آموزان امتحان ورودی گرفته می شد و بر این اساس پایه تحصیل او را مشخص می کردند. از من امتحان ورودی گرفته شد که برای کلاس چهارم پذیرفته شدم. چون قبلاً مکتب رفته بودم و قرآن و کتاب های متعددی مثل جودی، حافظ ، منتهی الامال و... خوانده بودم.

در آن زمان ۲۸ نفر هم کلاس بودیم :

احمدی، برامکی، بارگاهی ،باقری، حاجب، دامن خشک، کاوسی،کاوسی، مزارعی،مزارعی،نجفی، نظری فرد، موسوی، فقیه، دبیری، محمد زاده، منصوری، رب، بنوی، و دانش.

این اسامی بر اساس دفتر کلاسی آن زمان بود نه براساس حروف الفبا. مدیر مدرسه کاوسی زمانی که من کلاس چهارم بودم آقای ابراهیم محمد حسینی اهل برازجان بود. معلم کلاس اول محمد برقی سوار، معلم کلاس دوم جهانشاه کردستانی بودند .

پ.ن: مرحوم آموزگار در آن زمان مدرک تحصیلی ششم دبستان داشت و به راحتی می توانست استخدام آموزش و پرورش شود اما با مخالفت مرحوم حاج سید ابوالحسن و مرحوم عام مالی مدرسه را ترک کرد.

 

( محمد علی حیاتی، فرهنگی)

 

پ.ن2: اول انقلاب که شد نام مدرسه از کاوسی مزارعی به طالقانی تغییر نام یافت.

پ.ن3: هم اکنون دیگر خبری از مدارس دوره ما نیست. مدرسه طالقانی نیز با خاک یکسان و به تاریخ پیوست مثل مدارس دیگر همچون هفده شهریور، دبیرستان امیرکبیر، آسیه و ...