وحدتیه و عادت واره پر تکرار
به مناسبت سال گشت انتخابات شورای شهر
وحدتیه و عادت واره پُر تکرار
احمد خواجه حسنی:
از ششمین دوره انتخابات شوراهای شهر و روستا یک سال گذشت،در این راستا، مشارکت انتخاباتی و رفتار رأی دهی یکی از پربسامدترین کنش هاست که بایسته می نماید به فراخور زمان مورد مطالعه و کنکاش قرار گیرد.
یادداشت پیش رو، بر واقعیات عریان شده ی انتخابات سال گذشته شهر وحدتیه نیم نگاهی انداخته و صراحتاً بر ادامه ی مسیر پر تکرار رفتار رأی دهی شهروندان بر مبنای سنتی تریبالیسم ( قبیله گرایی و محله گرایی) دلالت دارد که به طرز شگفت انگیزی از نظم اجتماعی خاصی تبعیت می کند.
به زعم نگارنده، مهمترین مسئله ی امروز این شهر، ایجاد تغییر اساسی در رفتار رأی دهی شهروندان در انتخابات شورای شهر است و مادامی که این تغییر و دگرگونی حاصل شود، تحوّلات شگرف و بنیادینی پیرامون محیط شهری در زمینه های مختلف حادث خواهد شد.
در انتخابات ما ساختارهای قومی، قبيله ای همچنان دست برتر را دارند و کماکان تعیین کننده هستند با ذکر این توضیح که در انتخابات سال گذشته نشانه هایی از ضعف در مؤلفه های عصبیت های طایفه ای به وضوح نمایان شد که این تکانه را بایستی به فال نیک گرفت.
در محله های شهری، مردم از دیرباز با یکدیگر آشنایی داشته و پیوند اجتماعی قوی سببی و نسبی برقرا است، از این رو، انگیزه ی رأی دهی همواره در اوج بوده و نرخ مشارکت شهروندان از مناسبات کلان سیاسی،اجتماعی و اقتصادی، پیروی فزونی ندارد.
رأی دهندگان غالباً گرایش های ثابتی دارند و در پاره ای موارد از یک سال قبل تصمیم خود را گرفته اند و شوربختانه وقتی این اتفاق به صورت متناوب تکرار می شود کم کم فکر افراد جامعه کوتاه شده و افراد پیش تر به حداقل ها رضایت داده و تحوّل و دگردیسی شهری را تجربه نخواهند کرد، کما اینکه از بدو شهریت یافتن تا به امروز تحوّل بنیادین و همه شمولی رخ ننموده وعلیرغم خدمات و زحمات دلسوزانه بزرگان و دردمندان، در برخی زمینه ها عقب ماندگی، محدودیت، محرومیت و واپسگرایی را نیز شاهدیم!
با توجه به تئوری جامعه شناسی رفتارهای جمعی، البته این نوع رفتار انتخاباتی با توجه به ساختار و سازوکارهای موجود، تا حدودی قابل پیش بینی و حتی اجتناب ناپذیر است چرا که متغیرهای عمده اجتماعی و روانشناختی در حوزه های رأی دهی از تاثیرگذاری قابل ملاحظه ای برخوردار نیستند و " اینجاست که انتها از آغاز شب است ".
نگارنده مطالعات متعددی پیرامون این مورد انجام داده و با پس فرست های آراء ماخوذه و تجزیه و تحلیل نتایج شمارش نهایی آراء به این نتیجه رسیدند که اساساً و در حال حاضر در مقوله ی رفتار رأی دهی، صورت بندی رفتار کلیشه ای انتخابات تغییر محسوسی نداشته و دالانی پر تکرار را دگربار گذراندیم.
جمیع متغیرهای رأیدهی به مرور به صورت یک فرهنگ درآمده و امروزه عبور از این فرهنگِ رفتاری با مقاومت سهمگینی در تقابل بوده امّا قابل دستیابی است بدین روش که ابتدا به ساکن، یک تشکّل یا کارگروه دردمند و عالم به عمل نیازمند است که با تدوين راهبردها و سياستگذاری مناسب و بهره وری از ابزارهای اثر بخش از جمله بستر رسانه و همراهی با نخبگان و بزرگان شهر،به مرور امکان تغییر در رفتار انتخاباتی را شاهد و ناظر باشیم.
بالاخره باید بپذیریم که ایجاد تغییر در مقوله ی رفتار رأی دهی نیازمند براندازی بنیادهای منسوخ و زهوار در رفته قدیمی و گذار به دوران جدید است.
از نقش مهم رسانه ها به عنوان جزیی از ساختار سياسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه، به مثابه مهم ترين پل ارتباطی برای تاثيرگذاری بر افکار عمومی به ویژه در انتخابات می توان بهره برداری بهینه داشت تا با آسیب شناسی و فرهنگ سازی، از انتخاب های سنتی عبور کرده و در تقويت و رشد رفتار انتخاباتی شهروندان گام برداشت و توسعه سياسی در رفتار انتخاباتی را به نسل هاي آينده منتقل کرد.
عرصه ی انتخابات فرصت تغییر است، استفاده نکنیم بازنده ایم...
حال که به پشت سر نگاه می کنیم،به این نتیجه می رسیم که چه فرصت هایی را از دست دادیم و متأسفانه همچنان بر رفتارهای کلیشه ای در رأی دهی اصرار و ابرام داریم!
قاطبه ی جامعه شناسان ، آسیب شناسان ، روشنفکران و آکادمیسین های اجتماعی، اصرار بر انتخاب یک مسیر پر تکرار و کم بهره را به صلاح گروه های اجتماعی نمی دانند...
هرچه در این بحث پیش رفتم، بیشتر متوجه شدم که ما هنوز تغییر را باور نداریم!!!
به خاک خسته ی وحدتیه سوگند، این رویکرد انتخاباتی، اشتباه، جامعه گریز و زیان بار است.
