فصل خرماپزون
مشهورترین انواع آن در این منطقه کبکاب می باشد که دارای خرمایی درشت و سیاه رنگ و زینت بخش منطقه دشتستان است . البته انواع دیگری نیز دارد که در اصطلاح محلی به غیر از خرمای کبکاب را "خاصه" گویند مثل : زاهدی ، شیخ عالی، کبکاب سرخ ، قندی، شکر ، مکتیب و ... .
در پیروی از سنت دیرین نخل داری ، آبیاری این محصول توسط باغبان صورت می گیرد . البته ناگفته نماند که تقریبا هر سی یا چهل اصله نخل در یک " بند" قرار گرفته که حدودا یک یا یک ونیم متر عمق آن می باشد و آن برای سهولت آبیاری نخل هاست .
اعمال دیگری که برای رسیدن ثمر این محصول انجام می گیرد به ترتیب :
بو دادن ( گرده افشانی ) ، کنه زدن ( شاخ و برگ اضافی و خشکیده را بریدن و مقاوم نمودن محصول در برابر بادهای شدید،خارک شدن ، رطب شدن ،خرما شدن از مراحل به ثمر رسیدن خرماست .
هم اکنون که رطب بوجود آمده تا حدود دو ماه دیگر سیمای شهر تغییر کرده و همه در تکاپوی جمع آوری خرما می باشند . بوی خرما و شهد شیرین شیره خرما شهر را فرا می گیرد . ماشین های حمل خرما الالخصوص تراکتورها و نیسان ها همه در رفت و آمدند . اصولا کم خانه ای پیدا می شود که بی نصیب از این نعمت خدادادی باشد و سر و کاری با این پروسه برداشت و بسته بندی خرما نداشته باشد.
پس از بریدن خوشه های خرما ، به اصطلاح پنگ ،توسط خرما بر ، فردی که بوسیله تسمه ای به نام پروند به بالای نخل می رود ، و پس از پر کردن زنبیل از سه الی چهار پنگ خرما با طناب آن را راهی پایین می کند و دو نفر در پای نخل مسئولیت تعویض زنبیل ، جمع آوری خرماهای ریخته شده در پای نخل ، تکاندن خرماها از خوشه ها و انتقال آن به جعبه ها را به عهده دارند . جعبه ها که پر شد با تراکتور ، آن را به منزل انتقال می دهند .
در منزل همه چیز از قبل تهیه می شود . اول از همه فرشهایی که با خود برگ های نخل بافته شده و به نام " ترک " می باشد را پس از خیساندن بر روی زمین پهن کرده و جعبه ها را یکی یکی بر روی آن خالی می کنند و کم کم کوپه ای از خرما درست می شود . تا اینجای کار مربوط به مردها می شد و بسته بندی خرما دیگر با شیرزنان آبادی می باشد . زنان با کاسه ای پر از آب در کنار خود جهت شستن دستها پس از پر کردن هر کارتن ، شروع به جدا کردن خرما از زرد ( خارک یا رطب ) می کنند و پس از دست چین کردن روی آن ، به دست قالب زن می دهند که وظیفه اش قالب زدن کارتن ، بستن درب کارتن و در آخر صف دادن آنها می باشد .
نکته جالب در مورد این درخت همیشه سبز و استوار وجه تشابهاتی است که میان آن با انسان است:
۱- عمر این درخت با انسان تا حدودی یکسان است .
۲- نخل با بریدن سر از بین می رود ، انسان نیز چنین است .
۳- نخل با زیر آب رفتن از بین خواهد رفت ، انسان نیز چنین وضعی دارد .
۴- بو و رنگ منی انسان با گرده تلقیح ( آرده یا بو ) این درخت یکسان است .
۵- جنسیت نر و ماده داشتن
